Monitoring of gas exploration under the Wadden Sea from the locations Moddergat, Lauwersoog and vierhuizen: Advice Audit Committee on the year 2017

H.R.G.K. Hack, Poppe De Boer, Jan Van Dalsen, Karel Essink, Annelies Freriks, Jan Jaap De Graeff, Sjoerd Harkema, Piet Hoekstra, Alfred Stein, Jan Van der Winden

Research output: Book/ReportReportProfessional

5 Downloads (Pure)

Abstract

De Nederlandse Aardolie Maatschappij BV (NAM) heeft van het Rijk toestemming om aardgas te winnen uit de zes velden Moddergat, Nes, Lauwersoog C, Lauwersoog West, Lauwersoog Oost en Vierhuizen Oost in het Waddenzeegebied. De winning is gestart in 2007;
De Auditcommissie vindt het gelet op de rapportages aannemelijk dat de gerapporteerde bo-demdaling in 2017 binnen de toegestane gebruiksruimte is gebleven. De NAM concludeert voorts dat er in 2017 geen aanwijzingen zijn voor veranderingen in natuur die het gevolg zouden kunnen zijn van de gaswinning. De Auditcommissie vindt dit te stellig. In de rapportage over het meetjaar 2017 is namelijk gesignaleerd dat de vogelsoorten kluut en ka-noet in aantal teruglopen terwijl ze elders in de Waddenzee minder sterk afnemen of zelfs toenemen. Hun voedselaanbod neemt daarbij af in de kombergingen van Pinkegat en Zoutkamperlaag (de gebieden waaronder gas gewonnen wordt). De NAM geeft aan dat na-tuurlijke fluctuaties hiervan waarschijnlijk de oorzaak zijn. Dit is verder niet onderbouwd. Al-hoewel de Auditcommissie op dit moment geen aanwijzingen van het tegendeel heeft, vindt zij dat deze gesignaleerde veranderingen onvoldoende aandacht krijgen. De Auditcommissie adviseert daarom om het komende jaar zekerheidshalve nader onderzoek uit te voeren naar de betekenis van deze signalen.
Translated title of the contributionMonitoring of gas exploration under the Wadden Sea from the locations Moddergat, Lauwersoog and vierhuizen: Advice Audit Committee on the year 2017
Original languageDutch
Place of PublicationUtrecht
PublisherMER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment
Number of pages23
Volume3291
Publication statusPublished - 11 Dec 2018

Fingerprint

Monitoring
monitoring
Gases
gas
advice
audit
Wadden Sea

Keywords

  • gas exploration subsidence Wadden Sea
  • ITC-GOLD

Cite this

Hack, H. R. G. K., De Boer, P., Van Dalsen, J., Essink, K., Freriks, A., De Graeff, J. J., ... Van der Winden, J. (2018). Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen: Advies Auditcommissie over de resultaten van het monitoringsjaar 2017. Utrecht: MER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment.
Hack, H.R.G.K. ; De Boer, Poppe ; Van Dalsen, Jan ; Essink, Karel ; Freriks, Annelies ; De Graeff, Jan Jaap ; Harkema, Sjoerd ; Hoekstra, Piet ; Stein, Alfred ; Van der Winden, Jan. / Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen : Advies Auditcommissie over de resultaten van het monitoringsjaar 2017. Utrecht : MER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment, 2018. 23 p.
@book{73a80d0995c44f28959bf144d02d9bdb,
title = "Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen: Advies Auditcommissie over de resultaten van het monitoringsjaar 2017",
abstract = "De Nederlandse Aardolie Maatschappij BV (NAM) heeft van het Rijk toestemming om aardgas te winnen uit de zes velden Moddergat, Nes, Lauwersoog C, Lauwersoog West, Lauwersoog Oost en Vierhuizen Oost in het Waddenzeegebied. De winning is gestart in 2007;De Auditcommissie vindt het gelet op de rapportages aannemelijk dat de gerapporteerde bo-demdaling in 2017 binnen de toegestane gebruiksruimte is gebleven. De NAM concludeert voorts dat er in 2017 geen aanwijzingen zijn voor veranderingen in natuur die het gevolg zouden kunnen zijn van de gaswinning. De Auditcommissie vindt dit te stellig. In de rapportage over het meetjaar 2017 is namelijk gesignaleerd dat de vogelsoorten kluut en ka-noet in aantal teruglopen terwijl ze elders in de Waddenzee minder sterk afnemen of zelfs toenemen. Hun voedselaanbod neemt daarbij af in de kombergingen van Pinkegat en Zoutkamperlaag (de gebieden waaronder gas gewonnen wordt). De NAM geeft aan dat na-tuurlijke fluctuaties hiervan waarschijnlijk de oorzaak zijn. Dit is verder niet onderbouwd. Al-hoewel de Auditcommissie op dit moment geen aanwijzingen van het tegendeel heeft, vindt zij dat deze gesignaleerde veranderingen onvoldoende aandacht krijgen. De Auditcommissie adviseert daarom om het komende jaar zekerheidshalve nader onderzoek uit te voeren naar de betekenis van deze signalen.",
keywords = "gas exploration subsidence Wadden Sea, ITC-GOLD",
author = "H.R.G.K. Hack and {De Boer}, Poppe and {Van Dalsen}, Jan and Karel Essink and Annelies Freriks and {De Graeff}, {Jan Jaap} and Sjoerd Harkema and Piet Hoekstra and Alfred Stein and {Van der Winden}, Jan",
year = "2018",
month = "12",
day = "11",
language = "Dutch",
volume = "3291",
publisher = "MER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment",

}

Hack, HRGK, De Boer, P, Van Dalsen, J, Essink, K, Freriks, A, De Graeff, JJ, Harkema, S, Hoekstra, P, Stein, A & Van der Winden, J 2018, Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen: Advies Auditcommissie over de resultaten van het monitoringsjaar 2017. vol. 3291, MER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment, Utrecht.

Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen : Advies Auditcommissie over de resultaten van het monitoringsjaar 2017. / Hack, H.R.G.K.; De Boer, Poppe; Van Dalsen, Jan; Essink, Karel; Freriks, Annelies; De Graeff, Jan Jaap; Harkema, Sjoerd; Hoekstra, Piet; Stein, Alfred; Van der Winden, Jan.

Utrecht : MER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment, 2018. 23 p.

Research output: Book/ReportReportProfessional

TY - BOOK

T1 - Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen

T2 - Advies Auditcommissie over de resultaten van het monitoringsjaar 2017

AU - Hack, H.R.G.K.

AU - De Boer, Poppe

AU - Van Dalsen, Jan

AU - Essink, Karel

AU - Freriks, Annelies

AU - De Graeff, Jan Jaap

AU - Harkema, Sjoerd

AU - Hoekstra, Piet

AU - Stein, Alfred

AU - Van der Winden, Jan

PY - 2018/12/11

Y1 - 2018/12/11

N2 - De Nederlandse Aardolie Maatschappij BV (NAM) heeft van het Rijk toestemming om aardgas te winnen uit de zes velden Moddergat, Nes, Lauwersoog C, Lauwersoog West, Lauwersoog Oost en Vierhuizen Oost in het Waddenzeegebied. De winning is gestart in 2007;De Auditcommissie vindt het gelet op de rapportages aannemelijk dat de gerapporteerde bo-demdaling in 2017 binnen de toegestane gebruiksruimte is gebleven. De NAM concludeert voorts dat er in 2017 geen aanwijzingen zijn voor veranderingen in natuur die het gevolg zouden kunnen zijn van de gaswinning. De Auditcommissie vindt dit te stellig. In de rapportage over het meetjaar 2017 is namelijk gesignaleerd dat de vogelsoorten kluut en ka-noet in aantal teruglopen terwijl ze elders in de Waddenzee minder sterk afnemen of zelfs toenemen. Hun voedselaanbod neemt daarbij af in de kombergingen van Pinkegat en Zoutkamperlaag (de gebieden waaronder gas gewonnen wordt). De NAM geeft aan dat na-tuurlijke fluctuaties hiervan waarschijnlijk de oorzaak zijn. Dit is verder niet onderbouwd. Al-hoewel de Auditcommissie op dit moment geen aanwijzingen van het tegendeel heeft, vindt zij dat deze gesignaleerde veranderingen onvoldoende aandacht krijgen. De Auditcommissie adviseert daarom om het komende jaar zekerheidshalve nader onderzoek uit te voeren naar de betekenis van deze signalen.

AB - De Nederlandse Aardolie Maatschappij BV (NAM) heeft van het Rijk toestemming om aardgas te winnen uit de zes velden Moddergat, Nes, Lauwersoog C, Lauwersoog West, Lauwersoog Oost en Vierhuizen Oost in het Waddenzeegebied. De winning is gestart in 2007;De Auditcommissie vindt het gelet op de rapportages aannemelijk dat de gerapporteerde bo-demdaling in 2017 binnen de toegestane gebruiksruimte is gebleven. De NAM concludeert voorts dat er in 2017 geen aanwijzingen zijn voor veranderingen in natuur die het gevolg zouden kunnen zijn van de gaswinning. De Auditcommissie vindt dit te stellig. In de rapportage over het meetjaar 2017 is namelijk gesignaleerd dat de vogelsoorten kluut en ka-noet in aantal teruglopen terwijl ze elders in de Waddenzee minder sterk afnemen of zelfs toenemen. Hun voedselaanbod neemt daarbij af in de kombergingen van Pinkegat en Zoutkamperlaag (de gebieden waaronder gas gewonnen wordt). De NAM geeft aan dat na-tuurlijke fluctuaties hiervan waarschijnlijk de oorzaak zijn. Dit is verder niet onderbouwd. Al-hoewel de Auditcommissie op dit moment geen aanwijzingen van het tegendeel heeft, vindt zij dat deze gesignaleerde veranderingen onvoldoende aandacht krijgen. De Auditcommissie adviseert daarom om het komende jaar zekerheidshalve nader onderzoek uit te voeren naar de betekenis van deze signalen.

KW - gas exploration subsidence Wadden Sea

KW - ITC-GOLD

UR - https://ezproxy2.utwente.nl/login?url=https://webapps.itc.utwente.nl/library/2018/scie/hack_mon.pdf

M3 - Report

VL - 3291

BT - Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen

PB - MER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment

CY - Utrecht

ER -

Hack HRGK, De Boer P, Van Dalsen J, Essink K, Freriks A, De Graeff JJ et al. Monitoring aardgaswinning onder de Waddenzee vanaf de locaties Moddergat, Lauwersoog en Vierhuizen: Advies Auditcommissie over de resultaten van het monitoringsjaar 2017. Utrecht: MER; Commissie voor de millieueffectrapportage; Commission for Environmental Impact Assessment, 2018. 23 p.